INCLUSIE
Voor kinderen met autisme is het niet altijd vanzelfsprekend om hun plekje te vinden in onze samenleving. Deelname aan de samenleving (bv. naar school gaan, hobby’s uitoefenen) brengt immers heel wat uitdagingen met zich mee. Gelukkig staan veel organisaties open voor álle kinderen, al geven ze soms aan de juiste handvatten en ondersteuning te missen om hun werking toegankelijker te maken voor kinderen met autisme. "Als we meer weten over autisme en autisme beter begrijpen, kunnen we ervoor zorgen dat kinderen met autisme er écht bij horen."
Inclusie betekent dat iedereen erbij hoort, dat je een volwaardig deel bent van een groep, een samenleving, … Iedereen wordt geaccepteerd, ongeacht je beperkingen of moeilijkheden. Iedereen is gelijkwaardig.
Wanneer we echter naar de samenleving kijken, wordt het snel duidelijk dat deze heel wat uitdagingen met zich meebrengt voor iemand met een beperking. De huidige samenleving ontwikkelt zich heel snel en de lat ligt alsmaar hoger, wat maakt dat het voor veel mensen (met én zonder beperking) steeds moeilijker wordt om hierin mee te draaien. Daarom moeten we bereid zijn om de omstandigheden en de omgeving aan te passen aan de mogelijkheden van elk individu, rekening houdend met zijn sterktes en moeilijkheden.
De inclusiegedachte houdt in dat we nagaan hoe álle mensen kunnen deelnemen aan de samenleving en welke aanpassingen hiervoor nodig zijn. Dit betekent ook dat we als samenleving kritisch moeten durven kijken naar onze eigen doelen en ambities. Vroeger werd ervan uitgegaan dat de persoon zich zelf moest aanpassen aan de samenleving. Dit staat haaks op de inclusiegedachte.
Inclusie start met een verandering in mentaliteit. Personen en groepen worden aanvaard zoals ze zijn en worden omarmd binnen de samenleving. Er wordt gezocht naar manieren en oplossingen die kunnen bijdragen aan een haalbare vorm van samenleven. De maatschappelijke context moet zich dus noodgedwongen aanpassen en zal er na verloop van tijd anders uitzien.
Voor mensen met autisme is een autismevriendelijke omgeving van onschatbare waarde. Een omgeving waarbij weinig tot geen rekening gehouden wordt met autisme zal voor een persoon met autisme worden ervaren als te ongrijpbaar, overdonderend of uitputtend. Ze zullen zich er niet veilig voelen en zich er moeilijk of niet aan kunnen aanpassen. Ondanks hun inzet om zich aan te passen of nieuwe vaardigheden te leren, is dit in een onaangepaste omgeving vaak te moeilijk.
Hoewel het voor de omgeving niet altijd eenvoudig is om te leren begrijpen wat een persoon met autisme nodig heeft, komen we al heel ver met een duidelijke, voorspelbare en prikkelarme omgeving, alsook met bereidheid tot dialoog. Het aanvaarden dat een persoon autisme heeft, is zowel voor de persoon als voor zijn omgeving geen gemakkelijke taak.
We kunnen pas spreken van een geslaagd inclusief proces als we aanvaarden dat mensen anders zijn, hier begrip voor opbrengen en ons hieraan aanpassen. In een schoolomgeving gaat het bijvoorbeeld over autisme-vriendelijke opdrachten of een prikkelarme omgeving, aanpassingen die bovendien ook baat kunnen hebben voor kinderen zonder autisme.