Kwaliteiten
Uiteraard heeft iedereen zijn eigen, unieke kwaliteiten. Echter, door de specifieke manier van informatieverwerking, zien we een aantal kwaliteiten bij veel mensen met autisme terugkomen, waaronder: oprechtheid, betrouwbaarheid, opmerkzaamheid, loyaliteit, nauwkeurigheid, resultaatsgerichtheid, een zeer sterke focus (bij motivatie), een uitgebreide, specifieke kennis over één of meerdere thema's, een uitstekend visueel vermogen, aanleg voor technisch en analytisch denken, gevoel voor rechtvaardigheid, ...
Als we het over autisme hebben dan praten we meestal over dingen die niet goed lukken. Over de moeilijkheden die kinderen met autisme dagelijks ondervinden en de hindernissen die ze te verwerken krijgen. Zaken die het dagelijks functioneren belemmeren. Daardoor worden hun kwaliteiten en talenten vaak uit het oog verloren. Met bovenstaande lijst van kwaliteiten die worden toegeschreven aan mensen met autisme, neigen we om in een wij-zij-denken te vervallen en dreigen we clichématig te denken over autisme. Daarom vinden we het belangrijk te onderlijnen dat we spreken van een spectrumstoornis. Dit breed spectrum houdt in dat we voor elk individueel kind met autisme moeten nagaan op welke manier autisme zich uit. Als we in kaart brengen waar ze last van hebben, moeten we dat ook doen voor hun talenten en kwaliteiten. Zo blijven we op een open, verwonderlijke en holistische manier kijken naar het unieke kind. Hun sterktes en kwaliteiten moeten daarom evengoed in de verf gezet worden, zodat we makkelijker kansen of opportuniteiten ontdekken en hen stimuleren om te groeien.
Toch kunnen we er niet omheen dat we een aantal gemeenschappelijke kenmerken/sterktes terugzien bij kinderen met autisme. We zijn er ons van bewust dat we in onze opsomming nooit volledig kunnen zijn. Daarom hebben we ons beperkt tot een aantal kenmerken die wij dagelijks ervaren als begeleider.
Vaak zien we dat kinderen met autisme zeer gepassioneerd en gedreven kunnen zijn over een welbepaalde interesse of onderwerp. Ze kunnen zich erin vastbijten en zeer gefocust verdiepen, waardoor ze ontzettend veel weten over het onderwerp. Vaag genieten ze er zichtbaar van als ze vrijuit over dat specifieke onderwerp kunnen (mee)praten, terwijl ze zich anders in communicatie of sociaal contact eerder afzijdig houden. Als ze gepassioneerd zijn, dan gaat er van kinderen met autisme heel veel energie uit. Het is opmerkelijk hoe ze op zoek gaan naar feiten, verklaringen en systemen, die ze soms op encyclopedische wijze onthouden en kunnen reproduceren.
Kinderen met autisme zijn vaak heel oprecht en hebben het over het algemeen moeilijker met een leugentje om bestwil. Dit komt omdat liegen een complexe vaardigheid is. Dit is voor hen niet altijd een voordeel, maar als je er als omgeving mee om kunt gaan, wordt dit een kwaliteit. Bijgevolg weet je heel goed wat je aan ze hebt. Je hoeft meestal niet te zoeken naar andere bedoelingen dan wat ze je vertellen. Geen dubbele bodems, ironie, sarcasme... Hun inbreng is vaak feitelijk, betrouwbaar en vertrekkend vanuit een bepaalde logica. Mensen met autisme werken vaak methodisch, precies en zijn volhardend. Ze respecteren de regels, doen hun plicht en laten zich minder afleiden door sociale verwachtingen. Hun oog voor detail heeft heel wat voordelen bij activiteiten die betrekking hebben op cijfers, feiten, data, techniek en analyse. Wetenschappelijke domeinen die soms minder evident zijn voor anderen, zijn domeinen waarin heel wat mensen met autisme sterk zijn.
Kinderen met autisme hebben vaak langere tijd nodig om zich iets eigen te maken, maar eens ze het geheel doorhebben, kunnen ze dit vaak langer vasthouden. Een spelletje memory proberen winnen van hen is soms een onmogelijke opdracht. Ook in andere geheugen- en strategische spellen zoals schaken, dammen en gamen zijn ze vaak erg sterk. Bovendien hebben ze een sterke drang om te winnen. Ze hebben minder behoefte aan afwisseling en houden van vaste patronen.
De prikkelgevoeligheid bij veel kinderen met autisme kan ertoe leiden dat ze een bijzonder fijne smaak en geur hebben. Veel kinderen met autisme nemen meer smaken en geuren waar dan personen zonder autisme. Uiteraard is het vervelend om bepaalde dingen niet te lusten, maar het hebben van een grotere zintuiglijke gevoeligheid kan ook een zeer grote troef zijn.
Tot slot willen we graag benadrukken dat kinderen met autisme een sterk gevoel van verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid hebben. Ze vertrekken hierbij vaak vanuit een eigen denkwijze die voor de omgeving niet altijd makkelijk te begrijpen is. Toch merken we dat, eens je in staat bent om deze kwaliteiten te zien, de puurheid, oprechtheid en de goede intenties van deze kinderen duidelijk worden.
Door een autismevriendelijk klimaat te scheppen zijn kinderen met autisme beter in staat om hun talenten en kwaliteiten ten volle tot uiting te laten komen.